PDS symptomen

Obstipatie, een opgezette buik, winderigheid en krampen behoren tot het typische PDS klachtenpatroon. In Nederland heeft twee miljoen mensen last van verstopping, zij hebben slechts één tot enkele malen per week ontlasting. Het Nederlandse Huisartsen Genootschap kan geen duidelijke gegevens verstrekken en schrijft: ‘Ongeveer 10 -30 procent van de bevolking ervaart op enig moment obstipatie, vrouwen tweemaal zo vaak als mannen’. In Zweden komt constipatie bij 13 procent voor, in Amerika is 12-19 procent verstopt. Het is noodzakelijk de oorzaak van de klachten op te sporen. Wanneer er geen onderliggende ziekte aanwezig is, wordt de diagnose PDS constipatie gesteld. Van alle patiënten met PDS klachten heeft 25 procent last van verstopping en 45 procent verstopping afgewisseld met dunne ontlasting.
 

Laboratoriumonderzoek

Glutenallergie en besmetting met parasieten wordt vaak geassocieerd met diarree. In veel gevallen ontstaat er een verstopping. Constipatie kan verschillende oorzaken hebben.
 

1. Constipatie al dan niet afgewisseld met diarree kan als oorzaak hebben:

a. Besmetting met darmparasieten zoals Dientamoeba fragilis en Blastocystis hominis.

b. Een glutenallergie, coeliakie, uit zich regelmatig in verstopping.

c. Een voedsel-, soja- of koemelkallergie. Lactose, tarwe, uien, sorbitol bevatten suikers die slecht geabsorbeerd worden en bijdragen aan de klachten.

d. Zwangerschap, 11 tot 38 procent van de zwangere vrouwen is verstopt.
 

2. Andere belangrijke oorzaken

a. Een te traag werkende schildklier.

b. Dikke darmkanker.

c. Verstopping kan ontstaan wanneer de ontlasting te lang wordt opgehouden, bijvoorbeeld door  het beroep (chauffeur, leerkracht), de oorzaak kan ook scheurtjes zijn of aambeien.

d. Aandoeningen van de bekkenbodem.

e. Bij een beschadiging van de wervelkolom heeft 30 tot 60 procent last van constipatie.
 

3. Medicijngebruik

Medicijnen die constipatie kunnen veroorzaken zijn codeïne, ook hoestsiroop dat codeïne bevat, morfine of antidepressiva. Sommige ontstekingsremmers, bloeddruk verlagende medicijnen, antihistaminica en ijzerpreparaten werken vertragend op de darm, maagzuurremmers kunnen de vertering verstoren. Langdurig gebruik van laxeermiddelen die de darmwand irriteren kunnen een vertraagde stoelgang tot gevolg hebben.
 

4. Overgewicht, diabetes en gasvorming

Een opgeblazen gevoelen en een werkelijke toename van het volume is niet hetzelfde. Gasvorming zorgt voor een toename van het darmvolume. De bacterie Methanobrevibacter produceert methaangas dat een vertragende werking heeft op de darmpassage. De gassen kunnen ook winderigheid en oprispingen veroorzaken, het gehalte is via de adem te meten. Het blijkt dat 20 procent van mensen met overgewicht 4 maal zo veel methaan in de darm hebben. Constipatie is een van de meest voorkomende klachten bij diabetes, het legen van de darm duurt 2 maal zo lang, ook neurologische aandoeningen van de darm spelen een rol.
 

Standaard advies PDS constipatie

Het standaard advies bij verstopping luidt: meer water drinken en meer bewegen. In bijna alle gevallen wordt vezelrijk voedsel of een vezelproduct  voorgeschreven, dit blijkt geen nut te hebben en wordt de laatste jaren als mythe bestempeld. Het proces van de spijsvertering en de eliminatie duurt normaal 12 tot 24 uur. Het blijkt dat bij 30 procent van de mensen met verstopping de darmpassage vertraagd is, echter in de meeste gevallen wordt de verstopping veroorzaakt doordat het rectum zich niet gemakkelijk leegt. Wetenschappers  geven aan dat vezels geen oplossing voor verstopping vormen, omdat het volume toeneemt, inname van 16 gram vezels doet het gewicht van de ontlasting met 80 tot 100 gram per dag stijgen. Net als bij filevorming moet de toestroom worden geremd; een laag vezelgehalte en daardoor een volume afname van de ontlasting is gunstig. Het vochtgehalte van de ontlasting blijft hetzelfde ongeacht de hoeveelheid vezel- en watergebruik.
 

Onderzoek

Is het niet zo dat publicaties juist een gunstige werking toeschrijven aan vezelgebruik?  Velen en ook artsen gaan er vanuit dat vezels ingezet moeten worden bij constipatie. In 2004 analyseerde Lesbros-Pantoflickova  51 dubbelblinde studies en toonde aan dat studies van een laag wetenschappelijk gehalte een positief effect van vezels noteren, terwijl alle onderzoeken van goede kwaliteit aangaven dat vezelgebruik geen invloed heeft op constipatie. De Nederlandse studie van 2004 van Bijkerk laat zien dat hele granen geen invloed hebben op verstopping. Rees liet zien dat zemelen en hele graanproducten een toename van gasvorming, verstopping en buikpijn veroorzaken. Psyllium doet het ontlastingsvolume en de druk op darm toenemen, waardoor de contracties van de darm afnemen. Sun-Kok Ho experimenteerde in 2012 met een dieet waaruit alle vezels werden weggezweefd en nam een sterke afname van het volume waar en een toename van de ontlastingsfrequentie, de passage veranderde van gemiddeld eens in de 3,7 dagen naar eenmaal per dag. Alleen medicijnen die de darmwand ontspannen tonen een positief resultaat en mogelijk ook stimulatie van bepaalde zenuwen.